Her dokuma tezgahı, atkı ipliğini geçirebilmek için çözgü ipliklerinin bir kısmını yukarı kaldırır. Armür makinesinde bu iş tek tek ipliklerle değil, gücü çerçeveleriyle yapılır. Bu yüzden armür hem sade hem de hızlı bir desen makinesidir.
Gücü çerçeveleri
Gücü çerçevesi, içinde çok sayıda gücü teli taşıyan dikdörtgen bir çerçevedir. Her çözgü ipliği bir gücü telinin gözünden geçer. Çerçeve kalkınca ona bağlı bütün iplikler birlikte kalkar.
Çizimde 16 çözgü ipliği sırayla 8 çerçeveye bağlıdır: 1. iplik 1. çerçeveye, 2. iplik 2. çerçeveye gider ve 9. iplik yeniden 1. çerçeveye döner. İpliklerin çerçevelere hangi sırayla bağlandığını gösteren bu plana tahar denir.
Desen zinciri: hangi çerçeve kalkar?
Armür makinesi tezgahın yanında durur ve her atkıda hangi çerçevelerin kalkacağını seçer. Klasik armürde bu seçim çivili çubuklardan oluşan bir zincirle yapılır. Her çubuk bir atkıdır ve çubuktaki çiviler o atkıda kalkacak çerçeveleri gösterir. Zincir döndükçe sıradaki çubuk okunur.
Çizimin yanındaki zincirde çivili yerler kalkan çerçevelere karşılık gelir. Altta da o anda hangi çerçevelerin kalktığı yazar. Bugün aynı seçimi elektronik armür makineleri yapar ve desen dosyası doğrudan makineye yüklenir.
Bir atkıda neler olur?
- Ağızlık açılır: Seçilen çerçeveler yukarı kalkar, diğerleri aşağı iner. Kalkan ve inen iplikler arasında kalan boşluğa ağızlık denir.
- Atkı atılır: Mekik ağızlığın içinden karşıya gidip geri gelir ve atkı ipliğini ağızlıkta bırakır.
- Tef vurur: Tarak öne gelerek yeni atkıyı kumaşın kenarına sıkıştırır.
- Ağızlık kapanır: Çerçeveler yerine döner ve zincir sıradaki atkıya geçer.
Çizimdeki "Tezgahı çalıştırın" düğmesine basınca tezgah dokumaya başlar. Altındaki tuşlarla durdurup hızlandırabilir, yavaşlatabilirsiniz; ok tuşlarıyla atkı atkı da ilerleyebilirsiniz.
